Khoản 7 Điều 76 Luật Đất đai 2024 buộc xem xét điều chỉnh, hủy bỏ diện tích ghi trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện mà sau 2 năm chưa có quyết định thu hồi.
Quy hoạch treo — đất bị ghi vào diện thu hồi rồi để đó nhiều năm — là vấn đề gây thiệt hại lớn cho người dân. Khoản 7 và khoản 8 Điều 76 Luật Đất đai 2024 đặt ra cơ chế xử lý cụ thể.
Mốc 2 năm
Khoản 7 Điều 76 quy định: diện tích đất được xác định trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện đã được phê duyệt để thu hồi thực hiện dự án hoặc phải chuyển mục đích sử dụng đất, mà sau 02 năm liên tục được xác định trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện:
- Chưa có quyết định thu hồi đất; hoặc
- Chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất;
thì cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện phải xem xét, đánh giá điều chỉnh, hủy bỏ và phải công bố công khai việc điều chỉnh, hủy bỏ đó.
Quy định bảo vệ người dân
Đoạn thứ hai của khoản 7 là phần có giá trị thực tiễn cao nhất:
Trường hợp cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện không điều chỉnh, hủy bỏ hoặc có điều chỉnh, hủy bỏ nhưng không công bố công khai thì người sử dụng đất không bị hạn chế về các quyền sử dụng đất đã được pháp luật quy định.
Đây là quy định tự động có lợi cho người dân. Cơ quan nhà nước không làm đúng nghĩa vụ thì hạn chế đối với người sử dụng đất không còn hiệu lực.
Các hạn chế được nói tới nằm ở khoản 6 Điều 76: không được xây dựng mới nhà ở, công trình, không được trồng mới cây lâu năm.
Nghĩa vụ rà soát hằng năm của cấp tỉnh
Khoản 8 Điều 76 bổ sung một lớp kiểm soát: hằng năm, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm:
- Tổ chức rà soát, xử lý và công bố công khai việc thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất;
- Công bố công khai việc điều chỉnh, hủy bỏ việc thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất đối với đất đã được ghi trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện;
- Đăng tải trên trang thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;
- Gửi thông tin đến Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân cấp huyện và Ủy ban nhân dân cấp xã.
Nghĩa vụ rà soát hằng năm này giúp việc phát hiện quy hoạch treo không phụ thuộc hoàn toàn vào việc người dân phải tự đi khiếu nại.
Cách vận dụng trên thực tế
Nếu thửa đất của bạn bị ghi vào kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện đã hơn hai năm mà chưa có quyết định thu hồi:
- Bước 1 — Thu thập bằng chứng. Xin bản sao hoặc ảnh chụp kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện của các năm liên quan. Theo điểm c khoản 3 Điều 75, tài liệu này phải được công bố công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp huyện, trên cổng thông tin điện tử, và nội dung liên quan đến xã phải được công bố tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã;
- Bước 2 — Kiểm tra việc công bố điều chỉnh, hủy bỏ. Tra trên trang thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo khoản 8;
- Bước 3 — Gửi văn bản đề nghị. Đề nghị cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện thực hiện việc xem xét, đánh giá điều chỉnh, hủy bỏ theo khoản 7 Điều 76;
- Bước 4 — Viện dẫn quy định tự động. Nếu không được điều chỉnh, hủy bỏ hoặc không được công bố công khai, thì theo đoạn hai khoản 7, các quyền sử dụng đất của bạn không bị hạn chế.
Kênh khiếu nại
Điều 237 Luật Đất đai 2024 ghi nhận: người sử dụng đất và người có quyền, nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về quản lý đất đai.
Trình tự khiếu nại theo pháp luật về khiếu nại; trình tự khởi kiện theo pháp luật về tố tụng hành chính.
Ngoài ra, khoản 10 Điều 11 nghiêm cấm hành vi cản trở, gây khó khăn đối với việc sử dụng đất, việc thực hiện quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
Rà soát, điều chỉnh quy hoạch
Việc rà soát và điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nói chung được quy định tại Điều 73 của Luật.
Khoản 10 Điều 76 giao Chính phủ quy định chi tiết Điều này, cũng như việc lập, thẩm định, điều chỉnh, lấy ý kiến, phê duyệt, công bố kế hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, quy hoạch sử dụng đất cấp huyện và kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện.
Quy định chung là một chuyện, hồ sơ cụ thể của ông bà lại là chuyện khác. Dịch vụ luật sư đất đai của chúng tôi đọc giấy tờ trước và nói rõ vụ việc đang đứng ở đâu.
Căn cứ pháp lý
Điều 76, Điều 75 Luật Đất đai 2024 (Luật số 31/2024/QH15).
