Chồng có được đơn phương ly hôn khi vợ đang mang thai không

Không. Khoản 3 Điều 51 chặn quyền yêu cầu ly hôn của người chồng khi vợ đang có thai, sinh con hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Trả lời ngắn: Không. Trong ba khoảng thời gian đó, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn. Nhưng người vợ thì vẫn có quyền, và nếu cả hai cùng thuận tình thì lại là chuyện khác.

Căn cứ pháp lý

Khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình:

Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Ba mốc thời gian bị chặn

• Vợ đang có thai — bất kể thai bao nhiêu tuần.
• Vợ đang sinh con.
• Vợ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Điều luật không phân biệt con đó có phải con chung hay không, cũng không đặt thêm điều kiện nào khác.

Những gì điều luật này KHÔNG chặn

• Người vợ vẫn có quyền yêu cầu ly hôn trong cùng hoàn cảnh. Hạn chế chỉ đặt lên người chồng.
• Thuận tình ly hôn: nếu cả hai cùng yêu cầu thì đó là trường hợp ở Điều 55, không phải yêu cầu đơn phương của chồng.
• Hết 12 tháng tuổi của con thì hạn chế chấm dứt.

Nếu người chồng vẫn nộp đơn thì sao

Khoản 3 Điều 51 nói người chồng không có quyền yêu cầu. Trong ngôn ngữ tố tụng, đây là vấn đề quyền khởi kiện chứ không phải vấn đề nội dung vụ việc. Điểm a khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định Thẩm phán trả lại đơn khởi kiện khi người khởi kiện không có quyền khởi kiện.

Nói cách khác, hồ sơ thường dừng ngay ở khâu xem xét đơn, không đi tới phần Tòa án cân nhắc hôn nhân có trầm trọng hay không.

Ba đường vẫn còn mở

• Người vợ nộp đơn. Khoản 1 Điều 51 cho vợ, chồng hoặc cả hai quyền yêu cầu ly hôn; hạn chế ở khoản 3 chỉ đặt lên người chồng. Người vợ đang mang thai hay đang nuôi con nhỏ vẫn có đầy đủ quyền yêu cầu.
• Cả hai cùng yêu cầu. Khi vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn thì đó là thuận tình ly hôn theo Điều 55, không phải yêu cầu đơn phương của người chồng.
• Chờ hết mốc. Hạn chế gắn với ba hoàn cảnh có thời điểm kết thúc rõ ràng; con tròn 12 tháng tuổi là hạn chế chấm dứt.

Nếu vợ chồng cùng thuận tình thì Tòa xét gì

Điều 55 đặt ba điều kiện để Tòa án công nhận thuận tình ly hôn: hai bên thật sự tự nguyện ly hôn; đã thỏa thuận về việc chia tài sản và việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con; và thỏa thuận đó phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con.

Nếu không thỏa thuận được, hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con, thì Điều 55 quy định Tòa án giải quyết việc ly hôn — tức là vụ việc chuyển sang hướng Tòa án tự quyết định thay vì công nhận thỏa thuận.

Con nhỏ dưới 36 tháng tuổi được giao cho ai

Đây là câu hỏi đi liền với hoàn cảnh đang nuôi con nhỏ. Khoản 3 Điều 81 quy định con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ hai trường hợp: người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con; hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Người không trực tiếp nuôi con vẫn có nghĩa vụ cấp dưỡng và có quyền thăm nom con mà không ai được cản trở (khoản 2 và khoản 3 Điều 82).

Khi người vợ nộp đơn thì Tòa xét theo chuẩn nào

Yêu cầu của người vợ trong hoàn cảnh này vẫn là ly hôn theo yêu cầu của một bên, nên áp dụng khoản 1 Điều 56. Tòa án giải quyết cho ly hôn khi hòa giải tại Tòa án không thành và có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng, làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Việc mang thai hay đang nuôi con nhỏ không làm nhẹ đi hay nặng thêm chuẩn này — điều luật không đặt quy định riêng nào cho hoàn cảnh đó về phía người vợ.

Điều bài viết này không trả lời được

Bài viết không kết luận được vụ việc cụ thể của bạn có rơi vào khoản 3 hay không — chẳng hạn khi thời điểm nộp đơn và thời điểm con tròn 12 tháng sát nhau, hoặc khi các bên tranh cãi về việc ai đang trực tiếp nuôi con. Đó là vấn đề chứng cứ và thời điểm, Tòa án xem xét trên hồ sơ.